Over Maca

Waar komt Maca vandaan?

Maca is een unieke knolgewas uit de mosterdfamilie. Het is zonder twijfel afkomstig uit het hooggebergte van de Andes in Peru en Bolivia, en groeit het best op een hoogte van meer dan 4000 meter boven de zeespiegel. Maca is internationaal beschermd als een genetisch “erfgoed” van Peru en hoewel men heeft geprobeerd het in andere regio’s van de wereld te telen, is het resultaat altijd inferieur geweest aan de Maca die in Peru wordt geteeld.

Hoe lang wordt Maca al geteeld?

Archeologen hebben bewijs gevonden dat Maca al zo’n 10.000 jaar geleden werd opgeslagen in grotten bij Junin, Peru. Het is niet bekend of deze wortels werden geteeld of in het wild werden gekweekt, maar verschillende deskundigen suggereren dat Maca tussen 3000 en 5000 jaar geleden werd gedomesticeerd, als een gewas dat zowel voor dierlijke (vee) als menselijke consumptie werd gebruikt. Dit zou het een extreem oud gewas maken en, naar onze mening, een menselijk erfgoed gewas.

Wat zijn de historische schriftelijke verwijzingen naar Maca?

Hoewel de Inca’s Maca zeker op prijs stelden en het regelmatig in hun rijk gebruikten, zijn de eerste schriftelijke verslagen over Maca die we hebben afkomstig van Spaanse kolonisten in de 16e eeuw. Degenen die de vroegste kronieken van hun reizen in Peru achterlieten, schreven dat Maca in het hooggebergte werd gebruikt om de energie en vruchtbaarheid te verhogen. Later, tijdens de 200 jaar durende koloniale periode (1550-1750), werd naar verluidt jaarlijks ongeveer negen ton Maca van de inheemse bevolking geëist. Andere literatuur uit de Spaanse verovering van Amerika geeft aan dat zowel inheemse als Spaanse soldaten hoge doseringen Maca gebruikten om zich voor te bereiden op de strijd. Maca werd voor het eerst uitvoerig beschreven door Gerhard Walpers in 1843. Wetenschappelijk wordt Maca aangeduid als lepedium meyenii, Walp. De “walp” verwijst naar Walpers. Later gaf Tehllung (1906) de meest volledige taxonomische beschrijving van de Macawortel.

Hoe wordt Maca gebruikt?

Traditioneel werd Maca op verschillende manieren gegeten.  Eerst werden de verse wortels geroosterd onder de grond, in de velden waar ze groeiden, in een proces dat bekend staat als een huatia.   De Maca-wortels werden ook gedroogd om ze te bewaren en later gegeten in een pap die Mazamorra werd genoemd. Tegenwoordig is de meest gebruikelijke manier om Maca binnen en buiten Peru te eten, het drinken ervan in smoothies of andere dranken.Maca is echter een voedingsmiddel en kan verwerkt worden in verschillende heerlijke recepten.

Maca in de hedendaagse wereld

In 1964 werd Maca voor het eerst op grote schaal aan een internationaal publiek voorgesteld, maar het werd toen nog niet algemeen aanvaard. In feite bereikte de teelt van Maca in de jaren tachtig een recorddieptepunt. Maar eind jaren negentig begon Maca-poeder te worden gebruikt door gezondheidsbewuste artsen en mensen buiten Latijns-Amerika. Tussen 2000 en 2010 is de export van Maca uit Peru vervijfvoudigd, waardoor Maca-poeder een van de belangrijkste exportproducten van het land is geworden.